Cửa hàng truyền thống lên online có những lợi thế mà người chỉ bán online không có: khách quen, địa chỉ thật, sản phẩm đã được kiểm chứng qua nhiều năm. Hãy bắt đầu từ những khách đang có, thêm một kênh online đơn giản, và giữ nguyên chất lượng phục vụ tại tiệm. Không cần làm mọi thứ cùng lúc.
Nhiều tiệm lâu năm ngại lên online vì nghĩ phức tạp, tốn kém, phải học nhiều công nghệ. Thật ra bước đầu có thể đơn giản như một số điện thoại nhận đơn và một tấm ảnh thực đơn.
Bắt đầu từ khách quen
Khách quen của bạn đã dùng điện thoại, đã nhắn tin, đã đặt đồ online ở nơi khác. Họ chỉ chưa có cách đặt từ bạn. Bước đầu tiên đơn giản nhất là cho họ cách đó.
Lập một tài khoản nhắn tin riêng cho tiệm, in số lên giấy gói, dán ở quầy. Nói với khách quen: từ nay anh chị có thể nhắn đặt trước, đến lấy không phải chờ, hoặc nhờ giao.
Lắng nghe khách muốn gì. Có người muốn đặt trước để lấy nhanh, có người muốn giao tận nhà, có người muốn biết hôm nay có món gì. Mỗi nhu cầu gợi ý một cách bạn lên online.
Lập nhóm khách quen trên một ứng dụng nhắn tin, với sự đồng ý của họ. Báo món mới, món hôm nay, ngày nghỉ. Nhóm nhỏ mà thân thường mang lại đơn đều hơn trang có nhiều người theo dõi mà không quen biết.
Doanh thu online ban đầu có thể nhỏ. Không sao. Bạn đang tập quy trình, học cách nhận đơn, đóng gói, giao hàng trước khi mở rộng.
Những bước đầu ít tốn kém
Hồ sơ doanh nghiệp trên bản đồ. Tên, địa chỉ, giờ mở cửa, ảnh thật, số điện thoại.
Một trang mạng xã hội. Ảnh sản phẩm thật, thông tin cơ bản, cập nhật đều.
Số nhắn tin riêng cho tiệm. Tách khỏi số cá nhân.
Ảnh thực đơn hoặc bảng giá rõ. Khách xem trước khi nhắn.
Nhận chuyển khoản. Mã thanh toán in sẵn ở quầy và gửi qua tin nhắn.
Giao hàng khu vực gần. Tự giao hoặc qua dịch vụ giao hàng.
Bao bì mang đi phù hợp. Giữ chất lượng sản phẩm khi giao.
Xin khách quen đánh giá trên bản đồ. Giúp người lạ gần đó tìm thấy và tin bạn.
Đăng giờ nghỉ, ngày lễ. Tránh khách đến hoặc đặt khi tiệm đóng.
Ghi lại đơn online riêng. Để biết kênh này đóng góp bao nhiêu.
Học từ người trẻ trong nhà. Con cháu thường giúp được phần kỹ thuật.
Làm từng bước. Thêm một kênh, ổn định rồi mới thêm kênh khác.
Chọn sản phẩm nào để bán online
Không phải món nào bán tại tiệm cũng hợp để giao. Món ăn cần ăn nóng ngay, hàng dễ vỡ, hàng cồng kềnh có thể mất chất lượng hoặc tốn phí khi giao.
Bắt đầu với những món giữ được chất lượng khi giao, đóng gói dễ, và khách hay mua lặp lại. Với tiệm ăn, có thể là món khô, món đóng hộp, món làm sẵn để hâm lại.
Cân nhắc sản phẩm riêng cho online: phần nhỏ hơn, gói tiện lợi, quà tặng đóng hộp. Những sản phẩm này có thể mở ra nhóm khách mới, như người ở xa muốn mua quà.
Giá online có thể khác giá tại tiệm, vì có thêm chi phí đóng gói, phí nền tảng giao hàng. Ghi rõ để khách hiểu, đừng để khách thấy bị tính thêm bất ngờ.
Theo dõi món nào bán chạy online, món nào bị chê khi giao. Điều chỉnh danh sách theo phản hồi thật.
Giữ chất lượng khi xa tầm mắt
Tại tiệm, bạn nhìn thấy khách ăn, thấy phản ứng, sửa ngay khi có vấn đề. Online, khách nhận hàng ở nhà, bạn không thấy. Một món nguội, một hộp đổ, một món thiếu — khách thất vọng mà bạn không biết.
Thử giao cho chính mình hoặc người quen vài lần trước khi mở rộng. Xem món đến tay khách trông thế nào, ăn thế nào, sau bao lâu.
Chọn bao bì kỹ. Bao bì tốt hơn một chút tốn thêm chi phí nhỏ nhưng tránh được những lần hỏng hàng tốn hơn nhiều.
Hỏi thăm khách sau khi nhận, nhất là những đơn đầu. Một tin nhắn ngắn: món đến có ổn không. Khách được hỏi thường góp ý thật, và cảm thấy được quan tâm.
Đặt tiêu chuẩn rõ cho người đóng gói và giao hàng. Kiểm tra trước khi giao giống như cách bạn kiểm tra món trước khi bưng ra bàn.
Không bỏ gốc tại tiệm
Khi bắt đầu có đơn online, dễ bị cuốn vào đó và lơ là khách tại tiệm. Khách tại tiệm phải chờ lâu hơn vì nhân viên bận đóng gói. Đó là cách mất khách quen nhiều năm.
Phân công rõ người lo đơn online và người phục vụ tại tiệm, nhất là giờ cao điểm. Nếu chưa đủ người, giới hạn đơn online vào giờ cao điểm.
Cửa hàng thực vẫn là lợi thế lớn: khách thấy, chạm, nếm, được phục vụ trực tiếp. Online là để mở rộng, không phải để thay thế, ít nhất là cho tới khi bạn chắc chắn mô hình mới hiệu quả hơn.
Dùng online để kéo khách tới tiệm: khách xem ảnh trên mạng rồi đến thử tại chỗ. Và dùng tiệm để kéo khách lên online: khách đến tiệm biết có thể đặt giao lần sau.
Hai kênh hỗ trợ nhau là lúc bạn có lợi thế thật sự so với người chỉ có một trong hai.
Sai lầm hay gặp khi tiệm truyền thống lên online
Làm mọi kênh cùng lúc. Quá sức, kênh nào cũng dở.
Ảnh không đúng thực tế. Khách nhận hàng thấy khác, thất vọng.
Không trả lời tin nhắn kịp. Khách nghĩ tiệm không bán online thật.
Lơ là khách tại tiệm. Mất khách quen lâu năm.
Bao bì sơ sài. Món ngon thành dở khi đến tay khách.
Không tính phí nền tảng giao hàng. Bán online lỗ mà không biết.
Giá online mập mờ. Khách thấy bị tính thêm bất ngờ.
Bỏ trang mạng xã hội lâu không cập nhật. Khách tưởng tiệm đã đóng.
Sợ công nghệ nên không bắt đầu. Bước đầu chỉ cần điện thoại và số nhắn tin.
Giao cho người trẻ mà không theo dõi. Giọng điệu, chất lượng có thể khác với tiệm.
Không ghi lại đơn online. Không biết kênh này có đáng không.
Kỳ vọng doanh thu online tăng nhanh. Cần thời gian để khách quen với cách đặt mới.
Đo xem online có đáng không
Số đơn online mỗi tuần. Theo dõi xu hướng tăng hay giảm.
Giá trị trung bình đơn online. So với đơn tại tiệm.
Lời sau phí giao và bao bì. Con số quyết định.
Số khách mới từ online. Người chưa từng đến tiệm.
Số khách quen chuyển sang đặt online. Tiện cho họ, không phải khách mới.
Tỷ lệ phàn nàn đơn online. So với tại tiệm.
Thời gian nhân viên dành cho online. Có làm chậm phục vụ tại tiệm không.
Khách online có đến tiệm không. Hai kênh có hỗ trợ nhau không.
Đánh giá trên bản đồ tăng không. Dấu hiệu người lạ tìm thấy bạn.
Món nào bán online tốt. Điều chỉnh danh sách.
Khung giờ đặt online nhiều nhất. Sắp xếp người làm hợp lý.
Xem lại sau vài tháng. Quyết định mở rộng, giữ nguyên hay thu hẹp.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng truyền thống nên bắt đầu bán online từ đâu?
Từ khách quen: lập số nhắn tin riêng cho tiệm, hồ sơ trên bản đồ, ảnh bảng giá rõ, nhận chuyển khoản và giao hàng khu vực gần.
Có cần làm website ngay không?
Không cần. Bước đầu chỉ cần hồ sơ bản đồ, một trang mạng xã hội và số nhắn tin. Website có thể làm sau khi đã có đơn online đều.
Sản phẩm nào hợp để bán online?
Món giữ được chất lượng khi giao, đóng gói dễ và khách hay mua lặp lại. Có thể làm thêm sản phẩm riêng cho online như phần nhỏ, quà đóng hộp.
Làm sao giữ chất lượng khi giao hàng?
Thử giao cho chính mình trước, chọn bao bì kỹ, đặt tiêu chuẩn đóng gói và hỏi thăm khách sau khi nhận.
Bán online có làm ảnh hưởng khách tại tiệm không?
Có thể nếu lơ là. Hãy phân công người lo đơn online riêng, giới hạn đơn vào giờ cao điểm nếu thiếu người và dùng hai kênh hỗ trợ nhau.