Ăn mày cũng phải học kinh tế – Đây là câu chuyện về tay ăn mày với khả năng kiếm tiền và kiến thức kinh doanh như một doanh nhân có bằng IBM, Câu chuyện  được lan truyền trên Internet đã mấy năm nay và vẫn ấn tượng với nó đến bây giờ. Dù không biết tác giả là ai, có hư cấu hay không nhưng những phân tích trong bài viết này là rất đáng suy ngẫm. Xin cảm ơn “tay ăn mày” – xin chia sẻ với bạn đọc câu chuyện này.

Tôi kể câu chuyện này chính bởi ý nguyện của tay ăn mày đó.

Tôi xách túi đồ nhãn hiệu Levi’s ra khỏi Plaza rồi đứng lại ở cửa chờ bạn. Một tay ăn mày chuyên nghiệp phát hiện ra tôi, sán tới đứng trước mặt. Câu chuyện của tôi chỉ có thế thôi. Thế nhưng tay ăn mày đã dạy tôi một bài học kinh tế còn sâu sắc hơn một khoá học tại chức kinh tế ở trường.

– Xin anh… cho tôi ít tiền đi!

Tôi đứng đó chả có việc gì nên tiện tay vứt cho hắn đồng tiền xu, rồi bắt chuyện cùng nhau. Ăn mày rất thích kể lể.

– Tôi chỉ ăn mày quanh khu mua sắm này thôi, anh biết không? Tôi chỉ liếc một phát là thấy anh ngay. Đi mua Levi’s ở Plaza chắc chắn nhiều tiền…
– Hả? Ông cũng hiểu đời phết nhỉ! – Tôi ngạc nhiên.
– Làm ăn mày, cũng phải ăn mày cho nó có khoa học – Ông ta bắt đầu mở máy.

Tôi ngẫm nghĩ một lát, thấy thú vị bèn hỏi:
– Thế nào là ăn mày một cách khoa học?

Tôi nhìn kỹ ông ta, đầu tóc rối bù, quần áo rách nát, tay gầy giơ xương, nhưng lại sạch sẽ. Ông ta giảng giải:
– Ai chẳng sợ và ghét ăn mày, nhưng tôi tin anh không ghét tôi, tôi đoan chắc điều đó. Đấy là điểm tôi khác biệt với những thằng ăn mày khác.

Tôi gật đầu đồng ý, đúng là tôi không ghét ông ta, nên tôi đang nói chuyện với ông ta đấy thôi.

– Tôi biết phân tích SWOT, những ưu thế, bất lợi, những cơ hội và nguy cơ. Đối mặt với những thằng ăn mày là đối thủ cạnh tranh của tôi, ưu thế (Strengths) của tôi là tôi không làm người ta phản cảm, lánh sợ. Cơ hội (Opportunities) và nguy cơ (Threats) thì chỉ là những yếu tố điều kiện bên ngoài thuộc về hoàn cảnh, có thể là dân số ở đây đông hay vắng, thành phố có quyết định chỉnh trang đô thị, dẹp hè phố chăng…
– …???
– Tôi đã từng tính toán rất cụ tỉ (cụ thể và tỉ mỉ) rằng, khu vực thương mại này người qua lại đông, mỗi ngày khoảng mười nghìn người, nghèo thì nhiều lắm, nhưng người giàu còn nhiều hơn. Trên phương diện lý luận thì giả như mỗi ngày tôi xin được mỗi người một đồng xu một nghìn đồng, thì mỗi tháng thu nhập của tôi đã được ba trăm triệu đồng. Nhưng thực tế thì đâu phải ai cũng cho ăn mày tiền, mà một ngày làm sao tôi đi xin được mười nghìn lượt người. Vì thế, tôi phải phân tích, ai là khách hàng mục tiêu của tôi, đâu là khách hàng tiềm năng của tôi.

Ông ta lấy giọng nói tiếp:
– Ở khu Plaza này thì khách hàng mục tiêu của tôi chiếm khoảng 30% số lượng người mua sắm, tỉ lệ thành công khoảng 70%. Lượng khách hàng tiềm năng chiếm khoảng 20%, tỉ lệ thành công trên đối tượng này khoảng 50%. Còn lại 50% số người, tôi chọn cách là bỏ qua họ, bởi tôi không có đủ thời gian để tìm vận may của mình với họ, tức là xin tiền họ. – Thế ông định nghĩa thế nào về khách hàng của ông? – Tôi căn vặn.
– Trước tiên, khách hàng mục tiêu nhé. Thì những nam thanh niên trẻ như anh đấy, có thu nhập, nên tiêu tiền không lưỡng lự. Ngoài ra các đôi tình nhân cũng nằm trong đối tượng khách hàng mục tiêu của tôi, họ không thể mất mặt trước bạn khác phái, vì thế đành phải ra tay hào phóng. Rồi tôi chọn các cô gái xinh đẹp đi một mình là khách hàng tiềm năng, bởi họ rất sợ bị lẽo đẽo theo, chắc chắn họ chọn cách bỏ tiền ra cho rảnh nợ. Hai đối tượng này đều thuộc tầm tuổi 20-30. Nếu tuổi khách hàng nhỏ quá, họ không có thu nhập, mà tuổi già hơn, thì họ có thể đã có gia đình, tiền bạc bị vợ cầm hết rồi. Những ông chồng đó biết đâu có khi đang âm thầm tiếc hận rằng không thể ngửa tay ra xin tiền của tôi ấy chứ!
– Thế thì mỗi ngày ông xin được bao nhiêu tiền?
– Thứ hai đến thứ sáu, sẽ kém một chút, khoảng hai trăm nghìn. Cuối tuần thậm chí có thể 4-500 nghìn.
– Hả? Nhiều vậy sao?

Thấy tôi nghi ngờ, ông ta tính cho tôi thấy:
– Tôi cũng khác gì anh, tôi cũng làm việc tám giờ vàng ngọc. Buổi sáng từ 11h đến tối 7h, cuối tuần vẫn đi làm như thường. Mỗi lần ăn mày một người tôi mất khoảng 5 giây, trừ đi thời gian tôi đi lại, di chuyển giữa các mục tiêu, thường một phút tôi xin được một lần được một đồng xu 1 nghìn, 8 tiếng tôi xin được 480 đồng một nghìn, rồi tính với tỉ lệ thành công 60% [(70%+50%)÷2] thì tôi được khoảng 300 nghìn. Chiến lược ăn mày của tôi là dứt khoát không đeo bám khách chạy dọc phố. Nếu xin mà họ không cho, tôi dứt khoát không bám theo họ. Bởi nếu họ cho tiền thì đã cho ngay rồi, nếu họ cho vì bị đeo bám lâu, thì tỉ lệ thành công cũng nhỏ. Tôi không thể mang thời gian ăn mày có giới hạn của tôi để đi lãng phí trên những người khách này, trong khi tôi có thể xoay ngay sang mục tiêu bên cạnh.

Trời, tay ăn mày này có đầu óc quá đi, phân tích như thể giám đốc kinh doanh hoặc giám đốc tiếp thị vậy.
– Ông nói tiếp đi! – Tôi hào hứng.
– Có người bảo ăn mày có số may hay xui, tôi không nghĩ thế. Lấy ví dụ cho anh nhé, nếu có một thanh niên đẹp trai và một phụ nữ xinh đẹp đứng trước cửa shop đồ lót mỹ phẩm, thì anh sẽ chọn ai để ăn mày?

Tôi ngẫm nghĩ rồi bảo, tôi không biết.
– Anh nên đi đến xin tiền anh thanh niên kia. Vì đứng bên anh ta là một phụ nữ đẹp, anh ta chẳng lẽ lại không cho ăn mày tiền. Nhưng nếu anh đi xin cô gái đẹp, cô ta sẽ giả vờ là ghê sợ anh rồi lánh xa anh. Thôi cho anh một ví dụ nữa: Hôm nọ đứng ở cửa siêu thị BigC có một cô gái trẻ tay cầm túi đồ vừa mua từ siêu thị, một đôi nam nữ yêu nhau đang đứng ăn kem, và một anh chàng đóng bộ công chức chỉnh tề, tay xách túi đựng máy tính xách tay. Tôi chỉ nhìn họ ba giây, sẽ không ngần ngừ bước thẳng tới mặt cô gái trẻ xin tiền, cô gái cho tôi hẳn hai đồng xu, nhưng ngạc nhiên hỏi tôi tại sao chỉ xin tiền có mỗi cô ta.

Tôi trả lời rằng, cái đôi tình nhân kia đang ăn, họ không tiện rút ví ra cho tiền, anh kia trông có vẻ lắm tiền, trông như sếp nhưng vì thế trên người họ thường không có sẵn tiền lẻ. Còn cô vừa mua sắm ở siêu thị ra, cô tất còn ít tiền thừa, tiền lẻ.

Chí lý, tôi càng nghe tay ăn mày nói càng tỉnh cả người ra.
– Cho nên tôi bảo rồi, tri thức quyết định tất cả!
Tôi nghe sếp tôi nói bao lần câu này, nhưng đây là lần đầu tôi nghe một thằng ăn mày nói câu này.
– Ăn mày cũng phải mang tri thức ra mà ăn mày. Chứ ngày ngày nằm ệch ra ở xó chợ, cầu thang lên đường vượt giao lộ, xin ai cho được tiền? Những người đi qua giao lộ, chạy qua cổng chợ đều vội vàng hoặc cồng kềnh, ai ra đấy mà chơi bao giờ, ra đấy xin chỉ mệt người. Phải trang bị tri thức cho chính mình, học kiến thức mới làm người ta thông minh lên, những người thông minh sẽ không bao giờ ngừng học hỏi kiến thức mới. Thế kỷ 21 rồi, bây giờ người ta cần gì, có phải là cần nhân tài không?

Có lần, có một người cho tôi hẳn 50 nghìn, nhờ tôi đứng dưới cửa sổ gào: “Hồng ơi, anh yêu em”, gào 100 lần. Tôi tính ra gọi một tiếng mất 5 giây, thời gian cũng tương tự như tôi đi ăn mày một lần, nhưng lợi nhuận đạt được chỉ 500 đồng, còn kém đi ăn mày, thế là tôi từ chối. Ở đây, nói chung một tay ăn mày một tháng có thể đi xin được một nghìn hoặc tám trăm lần. Người nào may mắn thì cùng lắm đi xin được khoảng hai nghìn lần. Dân số ở đây khoảng ba triệu, ăn mày độ chục anh, tức là tôi cứ khoảng mười nghìn người dân mới ăn mày một người. Như thế thu nhập của tôi ổn định, về cơ bản là cho dù kinh tế thế giới đi lên hay đi xuống, tình hình xin tiền của tôi vẫn ổn định, không biến động nhiều.

Trời, tôi phục tay ăn mày này quá!
– Tôi thường nói tôi là một thằng ăn mày vui vẻ. Những thằng ăn mày khác thường vui vì xin được nhiều tiền. Tôi thường bảo chúng nó là, chúng mày nhầm rồi. Vì vui vẻ thì mới xin được nhiều tiền chứ.

Quá chuẩn!
– Ăn mày là nghề nghiệp của tôi, phải hiểu được niềm vui do công việc của mình mang lại. Lúc trời mưa ít người ra phố, những thằng ăn mày khác đều ủ rũ oán trách hoặc ngủ. Đừng nên như thế, hãy tranh thủ mà cảm nhận vẻ đẹp của thành phố. Tối về tôi dắt vợ và con đi chơi ngắm trời đêm, nhà ba người nói cười vui vẻ, có lúc đi đường gặp đồng nghiệp, tôi có khi cũng vứt cho họ một đồng xu, để thấy họ vui vẻ đi, nhìn họ như nhìn thấy chính mình.
– Ối ông cũng có vợ con?
– Vợ tôi ở nhà làm bà nội trợ, con tôi đi học. Tôi vay tiền ngân hàng mua một căn nhà nhỏ ở ngoại thành, trả nợ dần trong mười năm, vẫn còn sáu năm nữa mới trả hết. Tôi phải nỗ lực kiếm tiền, con tôi còn phải học lên đại học, tôi sẽ cho nó học Quản trị kinh doanh, Marketing, để con tôi có thể trở thành một thằng ăn mày xuất sắc hơn bố nó.

Tôi buột miệng:
– Ông ơi, ông có thu nhận tôi làm đệ tử không?

• Nguồn: Sưu tầm

Có một câu chuyện kể về một doanh nhân Tạ minh tuấn tình cờ lang thang gặp được ông bán hàng rong và học được những bài học kinh doanh quý báu của ông. câu chuyện kể như sau.

– (Mình – xuất hiện từ phía sau) hôm nay bán xôi nhiêu đây?

– Hết hồn. Ăn đi anh (giơ ra)
– Cái gì đây?
– Nhãn đấy
– Thôi không ăn.
– Ăn đi em mời, có tính tiền đâu mà… [Biết tạo ra những khoảng khắc “Wow” cho khách hàng] – Thì không ăn trái cây giờ này thôi chứ biết rồi (cười)
– Vậy để em làm xôi cho anh. [Đáp ứng ngay nhu cầu] – Hôm nay ăn như hôm qua đi, trứng pate và xúc xích, nhưng làm mặn hơn một chút nhé, hôm qua hơi nhạt
– Vâng, hôm nay sẽ ngon hơn hôm qua. [Lắng nghe – Thấu hiểu – Thái độ tích cực – Không ngừng cải tiến] – Ừ, phải hơn hôm qua chứ (nhảy phóc lên yên sau xe bán rong)
(5 giây trôi qua)
– (Mình) ông có vợ con gì chưa?
– Em 2 cháu rồi ạ
– Yên bề rồi à.
– Vâng
– Ông có hay vào Sài Gòn bán không?
– Mùa hè em vào đấy. Mùa rét em bán ở Hà Nội.
– Sao vậy?
– Mùa rét ở đây bán đắt hàng lắm.
– Tại sao?
– Em cũng chả biết nói sao. Em Đếm thấy thế. Chắc mùa đấy dễ ăn. [Biết tự thống kê để điều chỉnh chiến lược kinh doanh] – Thế ông hay ra vào thế à?
– Em còn bán ở Campuchia nữa cơ.
– Vào trong Sài Gòn thì cũng chuyển cái xe này vào à (vỗ vào cái xe)
– Không, vào đó em có xe khác.
– Ghê ta, cứ như doanh nhân có chi nhánh ở khắp nơi (giọng dzui)
– Trong đó em bán bắp anh ạ. Sài Gòn thì mùa nào bán cũng được. Nhưng mùa rét bán ngoài này kiếm được nhiều hơn. [Biết chọn phân khúc mục tiêu] – Vợ con ông thì sao?
– Em đi một mình thôi, vợ con đi cùng chi cho cực.
– Ông có tương ớt không?
– Có nhưng mà lúc nãy công an dí nên làm rớt cán nát bét rồi. [Hãy cho khách hàng lý do để thông cảm] – Đứng ở đây có bị công án dí không?
– Có chứ anh. Nhưng em lo rồi. Mỗi tháng 300 ngàn.
– Lo với ai?
– Công an phường anh ạ [Biết đối tượng cần “quan hệ”] – Lo rồi thì sao còn bị dí?
– Thì họ đến, không lẽ mình đứng yên hả anh?
– À, vậy là đi tuần thì vẫn phải đi, có điều cho mình chạy chứ gì?
– Vâng, có lệ thôi mà anh, có điều vẫn phải khẩn trương… [Làm kinh tế nhưng biết lợi dụng các chính sách của nhà nước]. Của anh xong rồi.
– Oke, hôm nay đưa ông đầy đủ, 25
– Thôi anh cứ đưa 20, anh em mình vui là chính mà
– Thì vui là chính nhưng mà tui ra đây ủng hộ ông là mười (gửi 30 luôn coi sao!!!)
– Em đàng hoàng mà, cứ thế này thôi (đưa lại tờ 10 ngàn không nhận)
– Nhận đi chứ (cương quyết)
– Thôi (cương quyết x 2) [Khuyến mãi, cho khách hàng “mê đắm” – bỏ con tép bắt con tôm… hùm] – Uh, thế vô Sài Gòn thì tìm ông ở đâu?
– Anh cứ ra Hồ Con Rùa. Đó là địa bàn của em. [Buôn có bạn – Bán có phường – biết tận dụng “không gian thương hiệu ẩm thực” có sẵn] – Quên hỏi ông tên gì?
– Em là Hùng.
– Ra đó hỏi Hùng có ai biết không?
– Cuộc đời em sang trang là nhờ Sài Gòn đấy, địa bàn của em mà. Công an phường ai chả biết em [Thương hiệu cá nhân] – Ghê vậy à?
– Anh cứ lên Google search bắp xào hồ con rùa là có em [Đoạn này hơi ảo – các bạn troẻ đừng học tập] – Vậy là tui được dzinh dzự tiếp chuyện doanh nhân hàng rong nổi tiếng : )
– (cười)
– Mai đói bụng lại phiền ông đấy nhé (vẫy tay ra về)

Người nông dân sau đó quyết định sẽ ăn xôi khuya ở đây trong 4 đêm ở Hà Nội.

1. Tìm kiếm thị trường phù hợp
Đối với các doanh nghiệp nhỏ, tốt nhất là nên tìm một chỗ đứng thích hợp cho mình vì bạn chỉ có một nguồn lực nhất định để thỏa mãn ngách thị trường nhỏ bé đó. Bạn có thể nhận thấy rằng không thể làm tốt được tất cả mọi việc,vì thế, hãy tập trung vào những gì mình có khả năng nhất và trở thành chuyên gia về lĩnh vực đó. Bằng cách tập trung vào một ngách thị trường hẹp, bạn có thể tránh được sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ lớn. Chẳng hạn, nếu bạn là một nhà kinh doanh thiết bị nhà cửa và bạn muốn bán mọi thứ, từ sơn đến gỗ thì một nhà bán lẻ cỡ lớn như Home Depot có thể nắm trọn đầu ra của bạn. Tuy nhiên, nếu bạn thu hẹp lĩnh vực kinh doanh của mình lại, ví dụ như chỉ cung cấp nguyên liệu để làm cổng vòm và sàn nhà thì bạn có thể trở thành người dẫn đầu trong phân đoạn thị trường này.

2. Gạt bỏ suy nghĩ doanh nghiệp nhỏ là kém lợi thế

Khi bắt đầu sự nghiệp kinh doanh, không ít doanh nghiệp nhỏ băn khoăn: Nếu mình chỉ là một doanh nghiệp nhỏ, làm sao mình có thể cạnh tranh được với các đối thủ lớn?
Nhưng sự thật là doanh nghiệp nhỏ có rất nhiều lợi thế so với các doanh nghiệp lớn, như sự linh hoạt, khả năng phản ứng nhanh nhạy với thị trường, và khả năng cung cấp các dịch vụ mang tính cá nhân. Hãy cố gắng tận dụng tối đa các lợi thế của doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực của mình.

3. Tạo sự khác biệt cho sản phẩm mà doanh nghiệp của bạn cung cấp

Hãy làm cho khách hàng thấy được những ưu việt của sản phẩm mà bạn cung cấp, nhấn mạnh những ưu việt này trong việc đáp ứng nhu cầu của họ. Hãy học hỏi, nhưng đừng bao giờ bắt chước y hệt một sản phẩm nào trên thị trường. Hãy tạo cho mình một sản phẩm hoàn toàn độc đáo.

Nên xem: Thế nào là một ý tưởng kinh doanh tốt

4. Tạo ấn tượng tốt ngay từ ban đầu đối với khách hàng

Ngay trong lần đầu tiên khi tiếp xúc với khách hàng, bạn hãy cố gắng tạo được ấn tượng tốt nhờ sự chính xác và chất lượng công việc. Hãy nhớ rằng bạn không bao giờ có lần thứ hai để làm lại. Để tạo ấn tượng tốt, cần phải quan tâm đến những điều nhỏ nhặt nhất, như cửa hàng bày biện đẹp mắt, nhân viên lịch sự nhã nhặn, giọng nói dễ nghe qua điện thoại… Ngoài ra, nếu bạn đang làm việc cho công ty của riêng mình, nên nhớ rằng bạn là trung tâm của doanh nghiệp , hãy cố gắng nhiều hơn. Bất cứ người nào bạn tiếp xúc đều có thể là khách hàng hoặc người ảnh hưởng đến các quyết định mua hàng của người khác, hãy gây ấn tượng tốt với họ bằng cách thức kinh doanh của bạn. Hãy đảm bảo rằng bạn luôn ăn mặc lịch sự, làm việc khoa học và am hiểu lĩnh vực kinh doanh của mình.

5. Gây dựng và tạo danh tiếng

Luôn lưu ý rằng, sự tồn tại của doanh nghiệp bạn phụ thuộc vào danh tiếng mà bạn gây dựng được. Điều tối quan trọng là bạn tạo dựng được uy tín về chất lượng sản phẩm và dịch vụ kèm theo. Thành công được đảm bảo bởi hai nhân tố: Chất lượng sản phẩm tốt và dịch vụ ưu việt. Hãy luôn chú ý đến chất lượng. Nếu bạn là một nhà cố vấn luật, hãy cố gắng đảm bảo số tiền hoàn thuế cho khách hàng của bạn là chính xác.

6. Luôn luôn cải tiến

Các doanh nghiệp không nên có lối suy nghĩ cứng nhắc mà phải luôn luôn đổi mới để có được các sản phẩm và dịch vụ tốt hơn. Nếu bạn có kiểu suy nghĩ đại loại như: đó là cách chúng tôi vẫn thường làm, ngay lập tức bạn sẽ bị các đối thủ đánh bại. Môi trường kinh doanh ngày nay đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục tìm ra các giải pháp mới một cách nhanh nhất.

7. Lắng nghe khách hàng của bạn

Hãy lắng nghe và phản ứng lại các nhu cầu của khách hàng. Bạn phải làm cho khách hàng cảm thấy họ là những người quan trọng. Khi bạn hướng hoạt động của mình vào khách hàng và tạo niềm tin cho họ, họ sẽ đáp lại niềm tin của bạn và trung thành với bạn mãi. Hãy nhớ rằng, cách thức marketing tốt nhất và tốn ít chi phí nhất là tự khẳng định mình và dành sự quan tâm đến khách hàng.

8. Lập kế hoạch kinh doanh

Một doanh nghiệp nên nhận thức tầm quan trọng của việc lên kế hoạch. Với một kế hoạch tốt, bạn có thể đạt thành công dễ dàng hơn. Kế hoạch đó giúp bạn xác định rõ lĩnh vực kinh doanh của mình, dự tính chi phí và doanh thu, lường tính các rủi ro. Kế hoạch kinh doanh sẽ giúp bạn biết được chiến lược kinh doanh của mình và làm thế nào để đạt được điều đó. Kinh doanh mà không có kế hoạch giống như đi vào một thành phố xa lạ mà không có bản đồ.

9. Luôn cập nhật và ứng dụng các tiến bộ mới nhất về khoa học kĩ thuật

Hãy luôn luôn đổi mới sản phẩm của bạn theo tiến bộ của khoa học kĩ thuật. Hãy sử dụng tiến bộ của khoa học kĩ thuật như điểm khởi đầu để cải tiến sản phẩm, qui trình sản xuất và nâng cao danh tiếng của bạn. Cũng cần đổi mới cả phương thức hoạt động, từ cách định giá, xúc tiến bán hàng, cung cấp dịch vụ cho khách hàng và phân phối. Hãy luôn chú ý đến những thay đổi và ứng dụng chúng để nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như hiệu quả công việc

10. Làm việc một cách chuyên nghiệp

Là một doanh nhân, bạn cần tự tin và luôn luôn đổi mới tư duy. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các doanh nhân thành đạt là những người biết nhìn xa trông rộng, biết nhìn nhận thực tế và tìm cách giải quyết vướng mắc và tồn tại. Họ biết cách sử dụng thời gian của mình hiệu quả, cả khi làm việc và lúc nghỉ ngơi. Họ thường có khả năng thích ứng nhanh chóng trước những thay đổi không theo kế hoạch. Và điều quan trọng hơn cả là họ nhận thức được điểm yếu của mình và tìm cách khắc phục chúng, hoàn thiện các kĩ năng cần thiết để thành công. Họ hiểu được tầm quan trọng của làm việc khoa học, coi trọng khối lượng công việc nhưng luôn luôn nhấn mạnh đến hiệu quả và cách thức.

Nguồn: Phamngocanh