Dù thị trường không đạt được doanh thu mong đợi nhưng thị trường tiếp thị trực tuyến vẫn có hàng chục nhà cung cấp “chen chúc” cạnh tranh khốc liệt.

Doanh thu nhỏ bé

Số người sử dụng Internet ở Việt Nam đã tăng trưởng gấp 100 lần trong vòng 10 năm qua, với hơn 30 triệu người dùng. Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ tăng trưởng người dùng internet cao nhất thế giới. Số lượng người dùng đông đảo là vậy nhưng thị trường tiếp thị trực tuyến lại rất hạn chế.

Ông Hoàng Anh Tuấn, phó giám đốc khối Admarket của Admicro, thuộc Công ty cổ phần truyền thông Việt Nam Vccorp nhận định, hiện tại quảng cáo trên truyền hình vẫn đang chiếm vai trò chủ đảo, với khoảng 80% tổng chi phí quảng cáo trên truyền thông đại chúng, các loại hình quảng cáo trên báo chí, internet,… chỉ chiếm khoảng 20% còn lại.

Theo thống kê của TNS Media, năm 2011, tổng phí quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng của Việt Nam đạt 16.357 tỉ đồng, tăng 24% so với năm 2010, trong đó quảng cáo trực tuyến chỉ chiếm 4,89%, đạt 800 tỉ đồng. Như vậy, so với các phương tiện truyền thông khác, quảng cáo trực tuyến vẫn chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng ngân sách tiếp thị của doanh nghiệp Việt.

Với số lượng người dùng internet không hề nhỏ, theo nghiên cứu của công ty Cimigo Việt Nam, phỏng vấn hơn 6000 người tại các khu vực thành thị Việt Nam, trung bình cứ 10 người thì có 6 người sử dụng internet. Từ bà nội trợ cho đến doanh nhân, số lượng người online đều đại diện cho số đông. Thế nhưng, doanh thu từ thị trường quảng cáo trực tuyến vẫn rất “ì ạch”.

Trả lời cho vấn đề này, ông Joe Wheller, giám đốc điều hành của Cimigo cho rằng, lý do là vì thị trường đang thiếu đi các công cụ đo lường hiệu quả hoạt động của tiếp thị trực tuyến.

Các doanh nghiệp chi nhiều tiền cho quảng cáo trên truyền hình bởi họ biết được có bao nhiêu người quan tâm đến chiến dịch quảng cáo của mình, cũng như biết được mình sẽ đạt được những giá trị gì trong việc xây dựng thương hiệu – chẳng hạn như chiến dịch quảng cáo đó đã giúp nâng cao độ nhận diện thương hiệu, tăng quy mô dùng thử, tăng hình ảnh thương hiệu.

Trong khi đó, tiếp thị trực tuyến mới chỉ tập trung vào những số liệu kiểu như số lần xuất hiện quảng cáo, hoặc tỉ lệ click (bấm) quảng cáo. Những dữ liệu này quá đơn giản và không giúp cho doanh nghiệp biết khách hàng phản hồi thế nào với chiến dịch tiếp thị.

Thêm vào đó, nhiều doanh nghiệp vẫn đăng quảng cáo theo nhu cầu của mình chứ không phải nhu cầu của khách hàng. Quảng cáo hiển thị (hay quảng cáo banner) vẫn đang được ưa chuộng tại Việt Nam. Số liệu của Adnetwork cho thấy tới 66,1% ngân sách quảng cáo trực tuyến năm 2011 để phục vụ cho loại hình quảng cáo bằng banner, dù đây là loại hình quảng cáo vốn đã lỗi thời và bộc lộ nhiều nhược điểm.

Mảnh đất màu mỡ

Dù không đạt được doanh thu như mong đợi, nhưng hầu hết các chuyên gia đều cho rằng thị trường tiếp thị trực tuyến ở Việt Nam vẫn là mảnh đất màu mỡ nhiều tiềm năng phát triển trong thời gian tới. Hiện tại, dù thị phần tiếp thị trực tuyến vẫn còn rất nhỏ, nhưng số lượng nhà cung cấp quảng cáo trực tuyến lại rất đông đảo như admarket, ambient digital, ad360, adnet, vietad,…

Ông Tuấn cho rằng, trong tương lai gần, có thể là ngay sang năm 2013, sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến sẽ diễn ra rất khốc liệt. Hiện tại, các nhà cung cấp đang tập trung vào việc xây dựng cho mình một hệ thống quảng cáo riêng và mở rộng sự phát triển sang nền tảng di động.

Theo ông Nguyễn Minh Quý, CEO của Nova Ads, trong tương lai thị trường sẽ chứng kiến sự xuất hiện và vượt trội của các hệ thống quảng cáo trực tuyến. Hệ thống này tạo thành một mạng lưới giúp doanh nghiệp quảng cáo được trên nhiều trang khác nhau, vào những thời điểm cụ thể, từ đó doanh nghiệp có thể xác định được tính hiệu quả của chiến dịch tiếp thị.

Những nhược điểm của quảng cáo bằng banner có thể kể đến như nhà quảng cáo luôn muốn banner của mình đặt ở vị trí tốt, được nhiều người nhìn thấy, trong khi đó vị trí tốt trên website lại có hạn. Hay quảng cáo không phù hợp với nội dung website hay đối tượng độc giả,… sẽ được tháo gỡ.

Cùng với đó, tiếp thị trực tuyến trên nền tảng di động cũng sẽ phát triển mạnh. Theo đánh giá của InMobi Quý 4 – 2011, di động hiện là kênh truyền thông được ưa thích nhất tại Việt Nam, vượt qua tất cả những kênh truyền thống khác là truyền hình và máy tính để bàn. Số thuê bao di động ở Việt Nam cũng lên tới 116,2 triệu thuê bao, gấp 1,3 lần dân số. Số người sử dụng di động để truy cập internet tại Việt Nam cũng rất cao, đặc biệt là những người sử dụng hệ điều hành iOS và Android.

Bàn về xu hướng tiếp thị trực tuyến trong năm 2013 của doanh nghiệp, ông Joe Wheller khẳng định, doanh nghiệp nên tập trung vào tiếp thị trên di động. Tuy nhiên các công ty phải thận trọng. Di động là một nền tảng khác biệt, việc gửi tin nhắn hay đặt quảng cáo hiển thị sẽ không tận dụng được ưu thế của nền tảng này. Thay vào đó, doanh nghiệp nên tìm kiếm các cơ hội tiếp cận khách hàng theo định vị địa lý – giúp khách hàng tìm thấy sản phẩm họ đang có nhu cầu ở ngay nơi họ ở.

Thiết bị di động giờ đây không đơn thuần là phương tiện liên lạc, giải trí, nó đã trở thành một kênh bán hàng hiệu quả. Nghiên cứu thị trường 6 tháng đầu năm 2011 cho thấy sự phát triển của các thiết bị di động đã mở ra một thị trường kinh doanh và tiếp thị đầy tiềm năng.

Người tiêu dùng Mỹ hiện sở hữu trung bình 1,6 thiết bị di động kết nối internet và con số này đang tiếp tục tăng lên. Người tiêu dùng cũng không thích thay thế các thiết bị hiện có mà thích mua thêm những thiết bị mới.

Trong số các thiết bị di động: laptop, tablet và smartphone thì tablet là thiết bị có mức tăng trưởng ấn tượng nhất. 31% người tham gia trả lời phỏng vấn đã sở hữu 1 tablet, 40% dự định sẽ mua tablet. Tablet nắm giữ vị trí hàng đầu trong top 10 thiết bị sử dụng wifi không phải là laptop. Những số liệu này thúc đẩy các nhà quảng cáo phải tập trung sáng tạo các cách tiếp cận mới dành riêng cho khách hàng sử dụng thiết bị di động.

Khảo sát cũng cho thấy 1/3 số người tham gia khảo sát chưa có kế hoạch mua tablet. Đây là cơ hội tốt cho các nhà sản xuất, nhà tiếp thị chinh phục thị trường tiềm năng còn để ngỏ.

Trong vòng 1 năm, dịch vụ định vị dựa trên địa điểm (location-based services) đã có bước phát triển đáng kể. Có hàng chục ngàn các ứng dụng định vị địa điểm trên điện thoại di động đã được đưa vào hoạt động.

Điều này giúp nâng cao nhận thức của người tiêu dùng đối với địa điểm và thay đổi cách họ tiếp nhận nội dung quảng cáo. Báo cáo của MobileInsights cho thấy 51% người tiêu dùng sẵn sàng chia sẻ địa điểm của họ. Đáng chú ý là số người không quan tâm đến dịch vụ định vị địa điểm đã giảm từ 22% xuống còn 12%.

Trong các dịch vụ định vị, thì “Định vị cửa hàng” là dịch vụ được nhiều người sử dụng nhất với 57%. “Check- in” tăng từ 27 % đến 49%. Các khía cạnh xã hội của dịch vụ định vị cho thấy nhu cầu tăng mạnh mẽ. “Kết nối với những người khác” đã tăng từ 12% lên 32%.

Thiết bị di động và thương mại.

73% số người được hỏi nói rằng họ cảm thấy thoải mái khi mua sắm từ một thiết bị di động. 50% số người được hỏi sẵn sàng chi nhiều hơn 100 USD để mua hàng hóa từ thiết bị di động, 20% chi 500 USD và 7% chấp nhận chi nhiều hơn 1.000 USD.

Thiết bị di động ngày càng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định mua hàng. Nghiên cứu cho thấy ngày càng có nhiều người sử dụng tìm hiểu thông tin và mua hàng qua thiết bị di động. Ở lĩnh vực du lịch, có 62% người dùng tìm hiểu thông tin về các tour du lich qua thiết bị di động, 42 % mua vé, mua tour qua các thiết bị này. Số liệu này cho thấy việc quảng cáo thông qua các thiết bị di động có thể mang về lợi nhuận cao.

Tỉ lệ này cũng đúng với nhiều sản phẩm khác, ngoại trừ âm nhạc và các ứng dụng phần mềm. Ở hai mặt hàng này, tỉ lệ tìm hiểu thông tin và mua hàng là ngang nhau. 31% người tham gia khảo sát tìm hiểu hàng hóa và dịch vụ trên thiết bị di động và sau đó đến mua hàng trực tiếp tại cửa hàng. Tỉ lệ này đã 5% trong quý IV-2010.

Các trang khuyến mãi và groupon đã tràn ngập trên mạng internet. Nhiều chuyên gia dự đoán nhu cầu của khách hàng đối với các khuyến mãi kiểu này sắp bão hòa. Tuy nhiên, các nghiên cứu lại đưa ra một viễn cảnh sáng sủa. 72% số người được hỏi từng mua groupon/khuyến mãi và 44% trong số này mua groupon/khuyến mãi ít nhất một lần mỗi tháng.

Điều đáng ngạc nhiên là không có nhiều khác biệt giữa các giới tính và nhóm tuổi trong việc mua groupon/khuyến mãi. Người tiêu dùng ở bất kỳ độ tuổi, giới tính nào cũng hào hứng với khuyến mãi. 62% người tham gia khảo sát thừa nhận họ thường xuyên chia sẻ thông tin khuyến mãi cho bạn bè, người thân.